sonraki »

[barty jr.]

'Yüzüklerin Efendisi' üçlemesi bir anti Türk propagandası mı? İngiliz tarihçi Noel Malcolm'a göre üçlemede yer alan 'Minas Tirit Kuşatması' İstanbul'un fethini anlatıyor. Acımasız yaratıklar 'Uruk-Hai'ler ise Fatih'in 'yörük' askerleri!

Yazın tarihinin en çok okunan eserlerinden "Yüzüklerin Efendisi" üçlemesini yaratan İngiliz yazar John Ronald Reuel Tolkien'in, diğer eserlerini de üzerine inşa edeceği mitolojiyi yaratırken Türklerin Orta Asya'dan Anadolu'ya göçü ve İstanbul'un fethinden ilham aldığını öne sürenlere, Tolkien'in acımasız ırklardan "Uruk-hai"leri yaratırken yörüklerden esinlendiğini söyleyenler eklendi.
1973'te 81 yaşında ölen yazar Tolkien, Orta Dünya mitolojisindeki ırk, olay ve yerlerin alegorik anlamlar içermediğini hayattayken birçok kere dile getirmiş olsa da, ork, elf, cüce, ent ve diğerlerine derin açıklamalar yükleyenler her zaman oldu. Bunlardan en yaygını, İngiliz edebiyatı profesörü Tolkien'ın 10 yıla yakın süren çalışmanın ardından 1948'de tamamladığı "Yüzüklerin Efendisi"nde Dünya Savaşları'ndan ilham aldığı şeklindeydi.
Ancak şimdi Tolkien'in orkları yaratırken Türklerden ilham aldığı, Mordor'un Anadolu olduğu, fesat bir kuşatma altındaki Arnor ve Gondor'un Roma ve Bizans, "Orta Dünya"da üçüncü çağda 2002 yılında meydana gelen "Büyük Felaket"in ise 1071'de Malazgirt Savaşı'nın ardından Doğu Anadolu'daki dağlık bölgelerin (Minas İthil) düşmesi ve Selçukluların Anadolu'ya girmesi olarak yorumlanıyor.

Uruk Hai=Yörük
İngiliz tarihçi Noel Malcolm, Roger Crowley'nin "Son Büyük Kuşatma: 1453" isimli kitabına Daily Telegraph gazetesi için yaptığı eleştiride şu ifadeleri de kullanıyor:
"Küçük bir okul çocuğuyken bile, Yüzüklerin Efendisi'ndeki Minas Tirit kuşatmasıyla Konstantinopolis kuşatması arasındaki esrarengiz benzerlik dikkatimden kaçmamıştı. Bir tarafta eski soylularıyla, güzel, surlarla çevrili kent ve savunmaya yardım için gelen bir avuç maceraperest; diğer tarafta despot bir yöneticinin altında kötülük yağdıran sürüler. Doğu'da kocaman Mordor'un Anadolu'ya nasıl benzediğini görebilmek ve durumu fark edebilmek için yalnızca haritaya bakmalısınız."

3. Dünya'daki Kuşatma: Malazgirt
Malcolm, Tolkien mitolojisinin en acımasız yaratıklarından olan "Uruk-Hai"lerin, yörüklerden esinlenerek kurgulandığını da söylüyor. Malcolm'a göre orklar ve gulyabaniler (goblin) arasında bir yerde duran "Uruk-Hai"ler, Osmanlı ordusunda yedek asker olarak ön saflarda görev yapan yörüklere karşılık geliyor. Yörüğün İngilizce yazılışı "yuruk" ile "Uruk" kelimesi arasındaki benzerlik de Malcolm'un bu tezine güç kazandırıyor.
Noel Malcolm, Milliyet'e de şu açıklamayı yaptı: "Genel görüşüm coğrafya üzerine dayanıyor. Orta Dünya kurgusunda; kuzeybatıda hobbitlerin toprağı (güzel, kırsal İngiltere), cüce madencilerin yaşadığı dağlar (Alman geleneklerini ve mitolojisini yansıtıyor), ortalarda bir yerde yarı Saksonların ülkesi yani Rohan, kuşatma altındaki asil kadim kent ise ileride, güneydoğuda ve Karanlık Lord'un toprağı buradan daha doğuda. Başka bir ifadeyle (Yüzüklerin Efendisi) açıkça Avrupa'nın kültürel-mitolojik haritasını yansıtıyor. Sauron (Karanlıklar Efendisi), mükemmel bir despot örneğidir ve Batı Avrupa geleneği, Sultan'ı doğu kaynaklı despotizmin baş örneği olarak tanımlamıştır. Benim de bahsettiğim Yörük - Uruk bağlantısının dışında da bulunabilecek çok bağlantı olabilir."
Tolkien'in de bir Türk düşmanı olabileceği yargısına varmamak gerektiğini vurgulayan Malcolm, "O sadece bütün değişik mitleri ve kültürel anıları kullanarak, bunların yeni bir sentezini yarattı. Doğulu göçebelere karşı duyulan korku, Avrupa kültürünün halk edebiyatının bir parçasıdır. Tolkien de bunu kullandı" dedi.

Gulyabanilerin saldırı tarihi 1453!
"Yüzüklerin Efendisi" serisini Türkçeye kazandıran Tolkien uzmanı Bülent Somay, orklar yaratılırken Türklerden esinlenildiği şeklinde İngiliz Daily Mail gazetesinde geçen yıl çıkan bir haberi "saçmalık" diye tanımlamıştı. Somay, "Mordor, kesinlikle Türkiye olamaz. Bu iddia, sadece Türkiye'nin AB üyelik süreci nedeniyle Avrupa kıtasında baş gösteren Türk korkusunu kışkırtmak amacıyla ortaya atılmış olabilir" demişti. (8.7.2005 - Milliyet)
Ancak Tolkien'in "Noel Baba'dan Mektuplar" isimli eserinde de Gulyabanilerin saldırı tarihi olarak İstanbul'un fethedildiği yılı yani 1453'ü işaret etmesi akıllara Tolkien'in özel bir Türk saplantısı olabileceğini getiriyor. Türkçe'ye de çevrilen kitaptan bu bölümün 16 yaşındaki çevirmen Roksan Çağlar'ın inisiyatifiyle çıkarılması da geçen aylarda gündem yaratmıştı. Bülent Somay bu konuda da "Orklar 250 şeyi birden temsil ediyor olabilir ve bunlardan bir tanesi belki de Türklerdir" açıklamasını yapmıştı. (27.1.2006)
Avustralyalı tarihçi David Bofinger'ın Gondor'u Bizans ile özleştiren alternatif çalışması ise Tolkien'in ortaçağdan sistematik bir şekilde yararlandığını, ortaçağ tarihini, kendi yarattığı mitolojiye uyarladığını öne sürüyor.

Bofinger'ın tezine göre Roma-Bizans tarihindeki bazı gelişmelerin Arnor-Gondor tarihlerindeki karşılıkları şu şekilde:
Kuruluş miti
ROMA-BİZANS: Yok edilen Troya'dan kaçan mülteciler
ANDOR-GONDOR: Numenor'un yıkılmasından sonra kaçan mülteciler

Bölünme
ROMA-BİZANS: MS 300'den sonra Doğu ve Batı
ANDOR-GONDOR: İkinci Çağ'ın sonunda kuzey ve doğu olarak

Eski imparatorluğun çöküşü
ROMA-BİZANS: 5-8'inci yüzyıllar arasında Frank, Vizigot, Ostrogot, Vandal, Anglo Sakson, Arap istilaları
ANDOR-GONDOR: 12-14'üncü yüzyıl arasında Cardolan ve Arthedian'ın Angmar tarafından yıkılması

Doğu'da felaket
ROMA-BİZANS: 1071'de Doğu'da, dağlık bölgelerin, Anadolu kıyılarının Selçuk Türklerininin eline geçmesi
ANDOR-GONDOR: Üçüncü Çağ'da, 2002'de Doğu'daki dağlık bölgelerin (Mordor sınırındaki Gölge Dağları) ve bol nehirli Ithilien'in orkların eline geçmesi.

Daha önce Daily Mail gazetesinde yer alan "Tolkien'in Ork Lokumu" başlıklı bir makalede de şu önermelerde bulunulmuştu:
MORDOR: TÜRKİYE "Tolkien'in Orta Dünya haritasıyla Avrupa haritasını üst üste koyarsanız belli başlı iklim, bitki örtüsü ve zoolojik işaretlerin aynı olduğu görülür. Karanlıklar Prensi Sauron'un diyarı Mordor, hem konum hem de şekil olarak Türkiye'dir."
KARA LİSAN: TÜRKÇE Orkların lisanı "Kara Lisan"ın da Türkçe ile benzerlikleri vardır. Tolkien'in Nurnen Denizi çevresinde yaşayan köle insanlar Ermenilere, Nurnen Denizi de Van Gölü'ne benzetilebilir."
PELARGİR: İSTANBUL "Hobbitlerin yaşadığı Shire, İngiltere'nin ortası olabilir. Gondor ise Akdeniz'e kıyısı olan İtalya ve Yunanistan'da, Rohan Doğu Avrupa ormanlarında bulunabilir. Gondor'un başkenti Minas Tirit Venedik'le, Pelargir ise Konstantinopolis (İstanbul) ile karşılaştırılabilir."

İlginç bir teori. -yorumsuz-.

[Kaifrimeth]

vay inanılmaz çok şaşırdım şimdi
paylaşım için saol

[S_Slytherin]

vay be başka biri bunu gelip bana söylese inanmazdım.
paylaşım için çok saol

[RiC RiCiaN]

 Çok konuşuldu, çok tartışıldı.Ama bence Tolkien böyle biri olamaz.Ayrıca bana göre Rohanlılar, Türklere hepsinden daha çok benziyor.At sevgileri, krallarına bağlılıkları, yaşam tarzları.Mesela süvarilerine çok önem veriyorlar.Bu da zaten Osmanlı.2yla aynı düşünce sisteminde olduklarını gösterebilir.Zira zamanında Osmanlı Süvarileri dünya'da tartışmasız birinciydi.

 Hem tarih kitaplarında Osmanlı süvarilerinin düşman siperleri ve surlarının önünde, düşmanla oyun oynayıp şarkı söylediklerini, yada küfürler edip moral bozduklarını yazar.Bunun kitaptaki kanıtı Rohan'ın Pelonnor Savaşı'nda şarkılar söyleyerek savaştığıdır.

 

[Oz4nTheLast]

Çok konuşuldu, çok tartışıldı.Ama bence Tolkien böyle biri olamaz.Ayrıca bana göre Rohanlılar, Türklere hepsinden daha çok benziyor.At sevgileri, krallarına bağlılıkları, yaşam tarzları.Mesela süvarilerine çok önem veriyorlar.Bu da zaten Osmanlı.2yla aynı düşünce sisteminde olduklarını gösterebilir.Zira zamanında Osmanlı Süvarileri dünya'da tartışmasız birinciydi.

 Hem tarih kitaplarında Osmanlı süvarilerinin düşman siperleri ve surlarının önünde, düşmanla oyun oynayıp şarkı söylediklerini, yada küfürler edip moral bozduklarını yazar.Bunun kitaptaki kanıtı Rohan'ın Pelonnor Savaşı'nda şarkılar söyleyerek savaştığıdır.

 

Katılıyorum. Rohanlılar aynı türkler gibi öyle birsey olamaz...

[!!!HaRrY PoTtEr!!!]

Böyle bişey çok saçma.Gerçektende Rohanlılar Türklere çok benzemektedir.Yukarıdaki yorumlar çok doğrudur.O yüzden Türklerin Uruk-Hai olması çok saçma.Bir kere Uruk-Hai ler Isengar'dan türüyolar.Isengarda bu teoriye göre Avrupa'da kalıyor.

[rachel...]

Çok konuşuldu, çok tartışıldı.Ama bence Tolkien böyle biri olamaz.Ayrıca bana göre Rohanlılar, Türklere hepsinden daha çok benziyor.At sevgileri, krallarına bağlılıkları, yaşam tarzları.Mesela süvarilerine çok önem veriyorlar.Bu da zaten Osmanlı.2yla aynı düşünce sisteminde olduklarını gösterebilir.Zira zamanında Osmanlı Süvarileri dünya'da tartışmasız birinciydi.

 Hem tarih kitaplarında Osmanlı süvarilerinin düşman siperleri ve surlarının önünde, düşmanla oyun oynayıp şarkı söylediklerini, yada küfürler edip moral bozduklarını yazar.Bunun kitaptaki kanıtı Rohan'ın Pelonnor Savaşı'nda şarkılar söyleyerek savaştığıdır.

 

Evet, ben de bu yoruma katılanlardanım..inanmak istememekten çok inanmayacağım bir şey bu..tabi herkesin görüşü farklı olabilir..ben de şu an bir kitap okuyorum ve okuduğum kitapta yüzüklerin efendisi ile ilgili şaşırtıcı olduğu kadar gerçekliğe yakın bilgiler yer almakta..orada da Tolkien bambaşka gözükmekte...y.e. ne yeni bir bakış açısıyla bakmaya başladım ve sindirmekte zorlandığım şeyleri düşünmeye çalıştım... insanların görüşleri bizim görüşlerimiz olmasın derim ben hepimizin kendine özgü görüşleri olmalı..ama istediğimiz görüşü benimsemek te bize kalmış,saygı duyulmalı..yeter ki körü körüne inanılmasın ve gözlerimiz gerçeklere kapanmasın!!!

[oropher]

ya yok adamın biri türk düşmanı atalarından kalma bi yarası olsa gerek böyle şeyler yazarak birilerini inandırmaya çalışıyor tarihimizi bilmeyen kimseler de bu hikayeye gayet de saf bir biçimde inanırlar uruk haiymiş venedikmiş pelanormuş hepsi hikaye gandalf olmadığıma ne kadar eminsem bunun da dikkat çekmek isteyen birinin uydurduğu bir hikaye olduğundan o kadar eminim

[BraVeHeaRT]

ya yok adamın biri türk düşmanı atalarından kalma bi yarası olsa gerek böyle şeyler yazarak birilerini inandırmaya çalışıyor tarihimizi bilmeyen kimseler de bu hikayeye gayet de saf bir biçimde inanırlar uruk haiymiş venedikmiş pelanormuş hepsi hikaye gandalf olmadığıma ne kadar eminsem bunun da dikkat çekmek isteyen birinin uydurduğu bir hikaye olduğundan o kadar eminim

Tamamen katılıyorum arkadaşım.Yürü be. :d

[NothinG]

yok yok böle bişi olmaz birisi atmıştır kafadan

[ottoviyano]

ben kendi düşümcemi söylemek istersem illede  böyle bir şey var sa minas ithil'in istanbul olacağını düşüyorum sonuçta bizde "costantinepolis"i aldık ve "istanbul" yaptık. ve bende minas tirit kuşatması da 2. viyana kuşatması gibi diye düşünürüm eğer elbette böyle bir şey varsa yani. sonuçta biz istanbulu aldık.


Ama arkadaşlarıma katılıyorum rezillik böyle bir benzerlik yapmak yani

[Daredevil]

bencede böyle bişey olamaz birieri  üfürüyodur .

[SecretHero]

bende oyun şifreleri sanmıştım ne çıktı usta

düşün düşün ...... işin bu konuda

[Kevin Gryffindor]

Böyle birşey olamaz, kesinlikle birinin kafadan uydurdurduğu saçma sapan birşey...

[quidditchmaniac]

1453 yılı düşündürüyor gerçekten ! Yıllar önce buna benzer bir makale okuduğumdan beri Tolkien' den soğudum