RiC RiCiaN
4. Sýnýf Hogwarts Öðrencisi
Kazan Pastasý Puaný +28/-4
 Çevrimdýþý
Cinsiyet: 
Mesaj Sayýsý: 3166
0.000007
|
 |
« : Haziran 28, 2008, 04:33:45 ÖS » |
+2
|
Kaç tane Güç yüzüðü yapýlmýþtý? Yüzüklerin Efendisindeki dizeler açýkça yirmi yüzüðe referans vermektedir: dokuz yüzük Ölümlü insanlar için, yedi yüzük Cücelerin krallarýna, üç yüzük Elf krallarýna, ve bir yüzük Karanlýklar Efendisine.Bunlar ikinci çaðda yapýlan ve üçüncü çaðdaki olaylarýn geliþimine sebep olan güç yüzükleridir.
Baþka yüzükler de yapýlmýþ mýydý?
Baþka yüzüklerin de yapýldýðý söylenmiþtir ama bunlar Güç Yüzükleri’nden daha az kudretliydiler.Gandalf Güç Yüzüklerinin tarihini Frodo’ya anlatýrken bunu ileri sürmektedir:
“Çok uzun zaman önce Eregion’da Elf Yüzükleri yapýlmýþtý, sizin tabirinizle sihirli yüzükler.Ve bu yüzükler, elbette ki, çeþit çeþitti: Bazýlarý daha etkili, bazýlarý daha zayýf.Zayýf olan yüzükler , Elflerin daha bu hünerleri tam olarak olgunlaþmadan önce yaptýklarý denemelerdi ve Demirci Elfler için bunlar sadece oyuncaklardý – yine de ölümlüler için tehlikeliydiler bence. Fakat Âli Yüzükler, Kudret Yüzükleri, iþte onlar korkunçtu.”
Bu daha zayýf olan yüzüklerden kaç tane yapýldýðýna ya da onlarýn ne gibi güçleri olduðuna dair bir bilgimiz yok. Onlarýn herhangi bir þekilde kullanýldýklarýna dair Orta Dünya tarihinde de bir kayda rastlanmamýþtýr.
Yüzük Kardeþliði kitabýnda Elrond’un Divaný sýrasýnda Gandalf’ýn Ýsangard’da nasýl tutsak edildiðini anlatýrken de ileri sürmüþ olduðu gibi, Saruman’ýn da bir yüzük yapmýþ olmasý olasýdýr:
“Yine de Orthanc’ýn dibine kadar sürdüm atýmý ve Saruman’ýn merdivenlerine ulaþtým; orada Saruman beni karþýlayýp yukarýdaki odasýna götürdü.Parmaðýnda bir yüzük vardý.”
Ayný bölümde Saruman þöyle diyor: “Çünkü ben Arif Saruman’ým, Yüzük yapýcýsý Saruman , Rengarenk Saruman!”
Birçok kýsýmda Güç Yüzüklerin irfaný ile ilgili çalýþmalarýn Saruman’ýn alanýna girdiðini öðreniyoruz.Bu nokta da Saruman’ýn ordusunu kontrol altýnda tutmak için kendi güç yüzüðünü üretmiþ olmasý mümkün ve mantýklý görünmektedir. Sonuçta O bir Maia idi (eskiden Aule’ye “zanaatkarlarýn efendisi”ne hizmet etmiþ) ve büyük bir güce sahipti.Güç yüzüklerini kim yapmýþtý? Sauron’un Cehennem Daðlarý’nda bizzat kendisinin yaptýðý tek yüzük dýþýndaki tüm yüzükler Eregion Elfleri tarafýndan yapýlmýþtý.
Morgoth’un Ýlk Çað sonundaki maðlubiyetinden sonra, Orta Dünya’da kalan Noldorlu Elf’lerin bir kýsmý Ýkinci Çaðda 750 yýlý dolaylarýnda Cüce Krallýðý Moria’nýn batý kapýlarýna yakýn olan Eregion’a geldiler ve Ost-in-Edhil denen þehri kurdular.1200 yýlý dolaylarýnda Sauron, Annatar (Hediyeler Efendisi) ismini kullanarak, aldatýcý bir kýlýkta ve aklýnda onlarý köleleþtirmek için karanlýk bir planla elflerin arasýna geldi. Sauron þunu çok istiyordu:
“Elfleri hizmeti altýna almak, çünkü Ýlkdoðanlar ondan daha büyük bir kudrete sahipti.”
Onlara gizli irfaný öðretti , ve onun bilgisiyle zanaatkarlarý(Gwaith-i-Mirdain denen bir lonca ) Yedileri ve Üçleri de kapsayan Güç Yüzüklerini ürettiler.
Fakat Sauron bu yüzüklerin yapýmýnda bizzat rol aldý ve Elf’leri onlarý yaparken yönlendirdi. Yine de Üç Elf Yüzüðü büyük bir Elf demircisi olan Celebrimbor tarafýndan gizlice tasarlanmýþ ve yapýlmýþtý, ve bu yüzden Sauron üçlere hiç dokunamadý.Güç Yüzükleri ne amaçla yapýlmýþtý? Güç Yüzüklerinin yapýlmasýnýn sebebi Elflerin zaman içinde duyduklarý piþmanlýða baðlanmaktadýr. Elfler ölümsüzdüler ve Orta Dünya varolduðu sürece yaþamaya mahkumdular.Böylece Elfler zaman geçtikçe dünyanýn deðiþtiðini , pek çok güzel þeyin kötülük tarafýndan yok edilip gittiðini gördüler. Sauron , bir yönlendirici olarak, Elflerin yüreðinde doðanýn yaralarýný sarabilecek ve dünyanýn bu kýsmýnda Valinor’a rakip olabilecek bir cennet yaratmayý – ve Valinor’daki akrabalarý Valar’ýn egemenliði altýnda yaþarken kendi yarattýklarý dünyanýn yöneticileri olmayý - amaçlayan bir istek uyandýrýldý. Güç Yüzükleri asýl olarak zamanýn yýpratýcý etkisini azaltmak ve dünyanýn güzelliklerini korumak için yapýlmýþtý. Yine de daha baþka güçlere de sahiptiler.
Tolkien kendi mektuplarýndan birinde Güç Yüzüklerinin doðasý ve güçleriyle ilgili söyle bir açýklama yapmaktadýr:
“Temel güç (tüm benzer yüzüklerin taþýdýðý) yýpranýþýn engellenmesi yada yavaþlatýlmasý, sevilen ve arzulanan þeylerin korunmasý, yada yansýtýlmasýdýr ki bu daha çok Elflere ait bir yöntemdir. Fakat ayrýca onlarý kullananlarýn doðal yeteneklerini de güçlendirirlerdi, bu açýdan kolayca kötülüðe dönüþebilen, bir egemenlik arzusu olan, “büyü” gibi. Ve son olarak daha çok bizzat Sauron’dan gelen güçlere sahiptiler…materyal bedeni görünmez kýlmak ve görünmeyen dünyanýn varlýklarýný görünür hale getirmek gibi.”
Yüzükler savaþ veya egemenlik araçlarý olarak yapýlmamýþlardý; þimþekler çaktýrýp fýrtýnalar koparamazlardý. Yine de sahiplerinin güçleriyle doðru orantýlý olan güçler verirlerdi; daha zayýf bir kimseni elinde bulunan bir Kudret Yüzüðü daha bilge ve büyük bir kimsede göstereceði etkileri göstermez. Galadriel’in Lothlorien’de Frodo’ya söylediklerine dikkat edin:
“Gandalf size yüzüklerin her takana kendilerine denk bir kudret verdiðini söylememiþmiydi?O kudreti kullanabilmeniz için önce çok daha güçlenmeniz ve iradenizi baþkalarýna hükmetmeye çalýþtýrmanýz gerekiyor.”
Elfler Üç Yüzüðü zamansýz güzellikte adalar yaratmakta ve onlarý kötülüðe karþý korumakta kullandýlar. Onlarýn kullanýmlarýnýn etkisi deðiþik noktalarda görülebilir:
Elrond yüzüðü Vilya’nýn gücünü, Nazgul’ler Frodo’yu yakalamaya çalýþýrken Bruinen nehrinin taþmasýný saðlamak için kullandý.
Galadriel yüzüðü Nenya’yý izni olmadan hiçkimsenin girememesini saðlayarak Lothlorien üzerinde bir savunma kuþaðý oluþturmak için kullandý.
Gandalf yüzüðü Narya’yý Sauronun düþmanlarýnýn zaferler kazanabilmeleri için yüreklerinde ve ruhlarýnda bir ateþ yakmakta kullandý.
Fakat Elf Yüzüklerinin kullanýmý muhtemelen Sauronun ikinci çaðda maðlup edilmesi ve yüzüðünün ondan alýnýp kaybolmasýndan sonra olmuþtur. Eðer Sauron Tek Yüzüðü tekrar ele geçirseydi, Elflerin tüm çalýþmalarý ve yüzüklerinin kudretleri Sauronun karanlýk egemenliði altýna girecekti.Yediler'in ve Dokuzlar'ýn güçleri nelerdi? Anlatýldýðý gibi Yediler ve Dokuz’lar aslýnda Elfler tarafýndan yapýlmýþlardý ve Sauron Tek Yüzüðü üretip diðerlerini de savaþta ele geçirinceye kadar kötü deðillerdi. Temel amaçlarý zamanýn akýþýný yavaþlatmak ve güzellikleri korumaktý fakat Sauron onlarýn yapýmýnda rol almýþ olduðu için lanetlenmiþlerdi ve karanlýk güçlere sahiptiler.Yüzükleri onlarý köleleþtirmek ve böylece kontrol etmek için Orta Dünyanýn farklý ýrklarýna vermiþti. Sauron Yedileri hükmedilmesi daha zor olan Cücelere vermiþti.
“Cüceler daha sert ve ehlileþtirilmesi daha zor görünüyordu; baþkalarýnýn egemenliðine katlanamayacak gibiydiler, ne kalplerindeki düþüncelerin içyüzünü anlamak ne de gölgeye dönüp dönmeyeceklerini anlamak kolaydý.Cüceler yüzükleri sadece servet elde etmek için kullandý; öfke ve kontrolsüz servet edinme hýrsý yüreklerini tutuþturdu.”
Bu satýrlar cücelerin yüzüklerinin de baþka güçleri olduðunu fakat muhtemelen kullanýcýsýnýn üzerine tüm dikkatleri çekebileceði ya da tüm yaptýklarýný açýða vurabileceði için kullanýlmadýklarýný anlatýr.Sauron dokuzlarý köleleþtirilmesi kolay olan ölümlü insanlara verdi. Denir ki:
“…Dokuz Yüzüðü kullananlar giderek güçlendiler,eskinin krallarý, büyücüleri ve savaþçýlarý oldular.Zaferler ve büyük servetler kazandýlar ama yüzükler omlarýn felaketleri oldu. Sahip olduklarý sonsuz yaþam sonunda onlara dayanýlmaz gözükmeye baþladý.Eðer isterlerse , güneþin altýndaki bu dünyada , bütün gözlere görünmeden yürüyebilir ve ölümlü insanoðluna görünmez olan her þeyi görebilirlerdi…”
Mektup #131 ye göre yediler ve dokuzlar sahiplerine ölümsüzlüðün yanýnda görünmezlik yeteneði de verirler.Ayrýca bu görünmezlik yeteneði devamlý aktif olan deðil ama kontrol edilebilen , sadece yüzük taþýyýcýsýnýn istediði zaman kullandýðý bir özellik olarak görünür. Yine de kullanýcýlarý zamanla Karanlýk Efendi Sauronun egemenliði altýnda solup bir hayalete dönüþeceklerdi. Üç elf yüzüðü görünmezlik yeteneði taþýmazlardý çünkü bu yetenek Sauron dan gelen bir yetenekti ve Sauron üçlerin yapýmýnda rol almadýðý gibi onlara asla dokunamamýþtýr.Sauron neden Tek'i yaptý? Bu Sauron diðer yüzüklerin sahiplerine hükmetmek ve onlarý köleleþtirmek ve böylece orta dünyanýn Noldor halkýný control altýna alabilmek için tasarladýðý planýn bir parçasýydý.
Sauron Orta Dünyanýn tümüne hükmetmeyi arzuluyordu ve bunu yapabilmek için Elflere ihtiyacý vardý. Tek yüzüðün yapýlmasýnýn sebebi buydu. Sauron hükmeden yüzüðü yaratmak için Cehennem Daðý ,Orodruine gitti ve kendi sahip olduðu gücün büyük bir kýsmýný yüzüðe aktararak diðer tüm yüzüklere hükmedecek olan aracý meydana getirdi.
“Ve Sauron’un gücünün ve arzusunun büyük bölümü Tek Yüzüðe geçti; çünkü Elf Yüzüklerinin gücü çok yüksekti ve onlara hükmedecek olan þeyin çok büyük bir potansiyeli olmalýydý; ve Sauron onu Gölgeler Diyarýnda’ki Cehennem Daðlarýnda oluþturdu. Ve Tek Yüzüðü parmaðýna geçirdiði zaman diðer yüzüklerin yoluyla yapýlan þeylerden haberdar olurdu ve onlarý kullananlarýn en derin düþüncelerini okuyup onlara hükmedebilirdi.”
Sauron kendi gücünün büyük bir kýsmýný kendisinden alýnabilecek bir cisme yüklemekle büyük bir risk almýþtý. Ve bu ikinci çaðýn sonunda Elfler ve insanlarýn son ittifaký Sauronu yenilgiye uðrattýðý zaman Isildurun Sauronun elinden tek yüzüðü kesmesiyle gerçekleþmiþtir. Kudretinden yoksun kalan Sauron zayýflamýþ ve orta dünyadan yokolup gitmiþtir. Tolkien’in bu gücün kullanýmý hakkýndaki görüþleri onun bir baþka mektubunda þöyle dile getirilmektedir.
“Sauron’un Yüzüðü bir kimsenin yaþamýný yada gücünü ele geçirilme ve yok edilme gibi çok tehlikeli sonuçlar doðurabilecek bir nesneye geçirdiði tek efsanevi örnektir. Eðer bu efsaneyi yada en azýndan Sauron’un Yüzüðü’nü yorumlarsam þunu söylemeliyim ki ,bu potansiyelin (gücün) ,eðer kullanýlacak ve bazý sonuçlar doðuracaksa, bir kimsenin tam hakimiyeti dýþýnda dýþarý vurularak ve böylece daha yüksek yada daha düþük bir seviyeye gelmesinin efsanevi bir yoludur.”
Yine de Sauron tek yüzüðü kullandýðý müddetçe dünyadaki güçleri artmýþtýr. Onun temel güçleri kontrol ve egemenlik üzerineydi. O yüzüðü onu Tanrý-Kral gibi gören insanlarýn tümüne hükmetmek için kullanýyordu. Bu yolla Orklarý, Trolleri, Harradrimleri, Warglarý ve hizmetkarlarýnýn en korkulanlarý olan Yüzüktayflarýný kontrol ediyordu. Sauron zaten Cehennem daðlarýnýn havasýna ve alevlerine hükmedebildiði için , eðer tek yüzüðü tekrar ele geçirebilirse bu yeteneði de gerçekten çok korkunç boyutlara ulaþacaktý. Tek yüzük sayesinde Orta dünya da olan her þeyi bilecek her düþünceyi okuyabilecekti: hiçbir sýr ondan saklanamayacak hiç kimse ona karþý duramayacaktý. Ve tek yüzük sayesinde Sauron üçlere hükmedebilecek ve onlarý kullanarak Orta Dünya da tek yüzüðün hakimiyetinde sonsuz kötülükler meydana getirecekti.Yüzüklere ne oldu ve onlarý kimler sakladý? Kýsa bir süre için tüm Güç Yüzükleri Sauronun yüzükler yapýldýktan sonra Elfleri terk etmesi (1590 SA) ve tek yüzüðü meydana getirmesi(1600 SA) arasýnda kalan zaman dilimi içinde Eregionda tutuldu ve kullanýldý. Fakat Sauron Hükmeden yüzüðü kullanmaya baþladýktan sonra Elfler Sauronun yüzükler üzerindeki karanlýk gücünü gördüler ve yüzüklerinin Sauronun kötü emellerine yardým etmekten baþka bir iþe yaramayacaðýný anlayarak kullanmaktan vazgeçtiler:
“Elfler bu kadar kolayca yakalanamazlardý.Sauron, Tek Yüzüðü parmaðýna taktýðý anda farkýna vardýlar; onu tanýyorlardý , kendilerinin ve tüm yaptýklarýnýn efendisi olacaðýný biliyorlardý.Kýzgýnlýk ve korku içinde yüzüklerini çýkardýlar.”
Bazýlarý Yüzüklerin yok edilmesi gerektiðini savunuyorlardý fakat Elfler Yüzükleri yok etmeyi kabul etmediler ve yüzükler saklandý. Dokuzlar ve Yediler daðýtýldý. Celebrimbor üçlerden Nenyayý Galadriele diðer ikisini , Vilya ve Naryayý Gil-galad a verdi. Gil-galad Vilya yý sakladý ve Narya yý Gri Limanlarýn efendisi Cirdan a verdi. Son ittifakla katýldýðý savaþa giderken Vilya yý Elrond a verdi.
Planýn anlaþýlmasý ve baþarýsýzlýða uðramasý yüzünden öfkelenen Sauron , Elflere saldýrdý. Eregion’u harabeye çevirdi ve Elf þehri Osd-in-edhil’i kontrolü altýna aldý.Daha sonra Celebrimbor’u yakaladý ve yüzüklerin nereye gizlendiðini açýklamasý için ona iþkence etti.
“Sauron orada Dokuzlarý ve Mirdain’in eski eserlerini ele geçirdi; ama Yedileri ve Üçleri bulamamýþtý.Celebrimbor’a iþkence edildi ve ondan Yedilerin nerede olduðunu öðrendi.Celebrimbor bunu açýklamýþtý çünkü ne Yedilere ne de Dokuzlara Üçler kadar deðer vermyordu: Yediler ve Dokuzlar Sauron’un yardýmýyla yapýlmýþtý, fakat Üçleri Celebrimbor tek baþýna yapmýþtý, farklý bir güç ve amaçla.”
Celebrimbor’un vücudunu bir direðin üzerinde savaþ sancaðý olarak kullanan Sauron savaþla döndü ve tüm Eriador üzerinde Üç Elf Yüzüðünü aradý. Fakat onlarý asla bulamadý, sadece nerede saklandýklarýndan þüphelendi. Numenorlularýn yardýmýyla Sauron sonunda Eriador’un dýþýna atýldý (c. 1071 ikinci çað) ve sonunda uzunca bir dönem için barýþ varoldu.
Daha sonra Sauron gücünü Numenorlulara karþý kullandý ve esir düþtüðü zaman Numenorlularý tek yüzüðü kullanarak köleler haline getirip Valar a karþý ayaklanmalarýný saðladý. O zaman Iluvatar çaðrýldý, dünya deðiþti ve Numenor okyanusta kayboldu. Sauron da sulara karýþtý fakat ruhu hükmeden yüzükle birlikte Orta Dünyaya geri dödü. Tekrar bedene büründüðü zaman Numenorlularýn yeniden yükselen krallýklarýnda ne kadar güçlenmiþ olduklarýný gördü. Daha fazla güçlenmelerine izin vermeden onlarla savaþmaya ve saf dýþý býrakmaya karar verdi. Bunun üzerine Sauron’a karþý savaþmak için insanlar ve Elfler arasýndaki son ittifak oluþturuldu. Orada Kara Kule Barad-dûr den önce Sauron yenildi ve yok oldu. (ikinci çað 3441)
Fakat kýsa bir dönemden sonra Sauronun ruhu üçüncü çaðda tekrar ortaya çýktý ve Orta Dünya’nýn özgür insanlarýný tehdit etti. Üçüncü çaðda 1000 yýllarý dolayýnda Ýstari (yada Büyücüler) Saurona karþý verilen savaþta yardýmcý olmak için Orta Dünyaya geldi. En son gelen Gandalf’tý ve Cýrdan Naryayý daha etkili bir þekilde kullanýlacaðýný düþünerek Gandalf a Verdi:
“Simdi bu yüzüðü alýn demiþti; çünkü sizing uðraþýnýz ve görevleriniz çok zorlu olacak; ama bu yüzük , tüm bunlarýn içinde sizi destekleyecek ve yorgunluktan esirgeyecektir.Bu Ateþ Yüzüðüdür , bununla birlikte , belki, giderek soðuyan bir dünyadaki yürekleri yeniden eskinin yiðitliðiyle tutuþturabilirsiniz.”
Böylece Yüzüklerin Efendisi nin hikayesinin geçtiði dönemde üç elf yüzüðü bilgelerin elindeydi; Gandalf, Elrond, ve Galadriel, Dokuzlarýda yedilerden üçünü elinde tutan (diðer dördü ejderhalar tarafýndan yok edilmiþti) Sauron tutuyordu ve Tek Yüzük Hobbit Frodo’nun elindeydi.Yüzükler neye benziyordu? Saruman’ýn yüzükler üzerine yaptýðý çalýþmalar bize onlarýn görünüþleri hakkýnda önemli bilgiler verir. Gandalf Elrond’un divanýnda Sarumanýn sözlerini hatýrlatarak Tek Yüzüðün geçmiþini þöyle anlatýr:
“ ‘Dokuzlar, Yediler ve Üçlerin’ demiþti, ‘hepsinin kendine has taþlarý vardýr.Fakat tek yüzük öyle deðildir.Sanki daha önemsiz yüzüklerden biriymiþ gibi, yuvarlak ve süssüzdür; fakat yapýmcýsý yüzüðün üzerine öyle iþaretler koyuþtur ki, ustalar belki hala bunlarý görüp okuyabilir.’”
Bu harfler Yüzük ýsýtýldýðý zaman görülebilir, aynen Gandalfýn Frodo’nun ocaðý önünde þüphelerini doðrulamak için yaptýðý deneyde Yüzük üzerinde Karanlýk dilde yazýlmýþ Elf rünlerinin belirdiði gibi.Ayrýca Üç elf yüzüðünün yapýmýnda kullanýlan taþlarý da bilmekteyiz:Narya bir yakutla süslenmiþtiNenya bir serttaþýyla süslenmiþti
Vilya bir safirle süslenmiþti.Gri Limanlarda geçen tariften Nenya nýn mithril den yapýlmýþ olduðunu biliyoruz:
“Onun parmaðýnda da Nenya, mithril’den yapýlan yüzük vardý ve bu yüzükte bir buz gibi parlayan tek bir taþ bulunuyordu.”
Diðer Elf yüzüklerinin neden yapýlmýþ olduðu bilinmiyor.Belki de , herbiri Celebrimbor’un kendi tasarýmý olduðu ve tabiatýyla diðer yüzüklerden farklý olduðu için hepsi mithril’den yapýlmýþ olabilir. Fakat yukarýdaki tanýmlamada öyle görünüyor ki Tolkien “mithril’den yapýlmýþ yüzük” diyerek nenya’yý diðer yüzüklerden farklý kýlýyor ve diðer yüzüklerin altýn benzeri farklý bir materyalden yapýlmýþ olduðunu ima ediyor.Yedi Cüce yüzüklerinin , aþaðýda söylenenden, altýndan yapýlmýþ olduðunu biliyoruz
“Denir ki, eskinin Cüce Krallarý’nýn Yedi Yýðýný’nýn her birinin oluþumunda bir altýn yüzük vardýr…”
Yine de onlarýn üzerinde hangi tür taþlarýn kullanýlmýþ olduðun bilemiyoruz.Dokuzlar içinse onlarýn hangi maddeden yapýlmýþ olduðunu ve ne tür taþlar kullanýldýðýný belirten hiç bir tanýmlama yok. Yine de onlarýn da altýndan yapýlmýþ olduðunu varsayabiliriz.Yüzüklerin isimleri var mýydý? Sadece üç Elf yüzüðünün kendilerine ait özel isimleri olduðunu biliyoruz:NARYA(Ateþ); ayrýca ateþ yüzüðü ve kýzýl yüzük olarak da bilinir.
NENYA(Su); Serttaþý yüzüðü ve Beyaz yüzük olarak da bilinir, Tamamlanmamýþ Hikayeler de üçlerin ana yüzüðü olarak anýlýr.
VILYA (Hava); Safir yüzük ve Hava yüzüðü olarak da bilinir, ayrýca Kralýn Dönüþünde üçlerin en kudretlisi diye anýlýr.
Sauron’un Yüzüðünün özel bir ismi yok fakat pekçok þekilde tabir edilir: tek yüzük, hükmeden yüzük, Sauron’un yüzüðü, ya da Büyük Güç Yüzüðü , Âli Yüzük.
Cücelerin ve Nazgul’un yüzükleri topluca Yediler ve Dokuzlar diye anýlýr, ve eðer her birinin özel bir ismi varsa da bilinmemektedir.Nazgul kendi yüzüklerini takýyor muydu? Bu oldukça tartýþmalý bir konudur. Bazýlarýna göre Nazgul yüzüklerini kullanýyordu ve yüzükleri yoluyla köleleþtirilip Sauron tarafýndan kontrol ediliyorlardý. Bu taraf ayný zamanda Nazgul’un Yüzüktayfý olarak güçlerini kendi yüzüklerini takarak elde ettiklerine inanýyor. Bu görüþ için tek açýk kanýt Elrond’un Divanýnda Gandalf’in sölediðidir “dokuzlar Nazgul’un elinde”. Bu duruma ters düþen þeyler var;
1) neden Sauron’un Yüzüðü ,Gil-galad ve Elendil tarafýndan alt edildiðinde yerde duruyorken Nazgul-Kral ,Eowyn ve Merry tarafýndan yok edildiðinde yerde bir yüzük yoktu ve
2)neden Frodo Yüzük Taþýyýcýsý olarak Weathertop’da Bruinen Nehrinde Yüzüktayflarýnýn kýlýçlarýný, soluk yüzlerini , gözlerini ve taçlarýný görürken yüzüklerini göremedi? Bunu onun Lothloriende iken Sam göremediði halde Galadriel’in yüzüðünü , Nenya’yý, onun parmaðýnda gördüðü gerçeði ile karþýlaþtýrýn.Çoðu ipucu Sauron’un yüzükleri tuttuðu fikrine iþaret ediyor. Gandalf yüzüklerin tarihini Bag End de Frodo’ya anlatýyor ve ona þöyle diyor:“Þimdi durum þöyle: Dokuzlar’ý geri aldý; Yediler’inde kimini aldý kimi yok oldu; Üçler hala gizli.”Bu ifade açýkça yüzüklerin kendisi ile ilgili ,onlarýn iradeleriyle deðil çünkü burada Yedilerin tanýmý yapýlýyor. Yedilerden geriye kalanlarý kullanan tayflardan yada uþaklardan haberimiz yok. Bu yüzden Dokuzlarý ve Yedileri geri almaktan kastedilen tam olarak þudur – Sauron Dokuzlarýn ve Yedilerden geri kalanlarýn maddi varlýklarýna (yani onlarýn kendilerine) sahipti.Galadriel de ayrýca bunu Lothloriende Frodoya þunu söyleyerek onaylýyor:“Yedileri ve Dokuzlarý elinde tutan onun gözünü gördünüz.”Tamamlanmamýþ Hikayeler’deki Yüzük Arayýþý’ýndan elimizde þunlar var:“Sonunda o (Sauron) bu konuda ona ,kendi iradeleri olmayan ama onun iradesiyle, Sauron’un elinde tuttuðu yüzüðe tamamen baðlý olan irade ile ona baðlý olan en güçlü hizmetkarlarýndan , Yüzüktayflarýn’dan baþka hiç kimsenin hizmet edemeyeceðine karar verdi.”“Onlar onun en güçlü hizmetkarlarýydý ve böyle bir göreve en uygun olanlardý çünkü onlar þimdi onun (Sauron’un) elinde tuttuðu dokuz yüzüðe tamamen esir olmuþlardý.”Bu konuda en açýklayýcý ifade onun Frodo’nun Cehennnem Yarýklarýndaki durumunu tanýmlayan bir mektubunda galir ve Tek Yüzüðün doðasý ile ilgili olarak son derece bilgilendiricidir:
“Sauron ilk önce Yüzüktayflarýný gönderdi. Doðal olarak tam anlamýyla bilgilendirilmiþlerdi ve hiçbir þekilde Tek Yüzüðe sahip olma aldanýþýna düþmezlerdi…Fakat bu durum þimdi Fýrtýnatepesi’nde , Frodo tamamen korkudan dolayý yüzüðün görünmezlik saðlama gücünü kullanmaktan baþka bir þey düþünmediði durumdan farklýdýr. O zamandan beri büyüdü. Eðer yüzüðü bir hükmetme ve egemenlik aracý olarak kullansaydý onun gücüne karþý koyabilirler miydi?Tamamen deðil. Ona vahþice saldýrabileceklerini sanmýyorum, ne de onu esir alabilirlerdi; onun – onlarýn (elinde tuttuðu)Dokuz Yüzüðü yolu ile asýl iradelerine sahip olan Sauron tarafýndan verilen görevlerle çakýþmayan – diðer emirlerine itaat eder yada itaat eder görünürlerdi…”
Yukarýdaki ipuçlarýnýn genelinden ortaya o çýkýyor ki Sauron ilk önce Dokuzlara sahip oldu ve sonra Dokuzlarý onlarý egemenlik ve güç için kullanan Ölümlü insanlara verdi. Sonunda onlar soldular ve Tayflar oldular – ki bu noktada Sauron onlarý saklamak ve böylece en çok korkulan hizmetkarlarýna hükmetmek için yüzüklerini geri aldý. Hükmeden yüzük yok olunca ne oldu? Genel kaný o ki , Tek Yüzüðün yokedilmesiyle tüm diðer güç yüzükleride (üç elf Yüzüðü de dahil) güçlerini yitirdiler ve yapýmlarýndaki asýl amaç olan zamanýn yýpratýcýlýðýný engellemede etkisiz hale geldiler. Bunun arkasýndaki mantýk þudur: Tek yüzük TÜM diðer güç yüzüklerini biraraya getirecek ve onlara hükmedecek güçle meydana getirilmiþ olduðu için Tek’in gücü yokolduðunda diðerlerininki de yokolmuþtur. Üç yüzüðü taþýyanlar; Gandalf, Elrond ve Galadriel, denizin üzerinden batýya gittiler ve yüzükleri de yanlarýnda götürdüler. Bunun açýklamasý birkaç yerde þöyle bulunur:
“Ama Elfler arasýnda konuþulan kötü þeylerin oluþacaðýna dair bir çok kehanet vardý, þöyle ki eðer Sauron dönerse, kaybolmuþ Hükmeden Yüzüðü bulabilirdi, ya da en iyisi onun düþmanlarý yüzüðü keþfedip yoketmeliydi; bu olmazsa Üç’ün güçleri baþarýsýz olur ve onlar tarafýndan korunan herþey güçsüzleþirdi, böylece Elfler alacakaranlýða düþtü ve Ýnsanlarýn Egemenliði baþladý”
“Ama bütün bu þeyler yapýldýðýnda, Isildur’un varisi, insanoðlunun hükümdarlýðýný eline geçirdiðinde, Batý’nýn egemenliði ona geçtiðinde, Üç Yüzüðün kudreti de sona ermiþ, dünya Ýlkdoðanlar için yaþlanmýþ ve grileþmiþti.”
“’O zaman, nasihat ettiðiniz gibi Hükmeden Yüzük yok edilirse ne olur’ diye sordu Gloin. ‘Tam olarak bilmiyoruz diye cevap verdi Elrond üzüntüyle. “Bir kýsmýmýz Sauron’un hiç ellememiþ olduðu Üç Yüzüklerin o zaman serbest kalacaðýný ve onlarý kullananlarýn Sauron’un dünyaya verdiði zararlarý iyileþtirebileceðini umuyor. Lakin belki Tek Yüzük gittiðinde Üçler de yitecekler ve birçok güzel þey solup unutulacak. Benim inancým bu’”
Bunun en hüzünlü kanýtý lady Galadriel Frodo’ya mecaranýn sonunda Elfleri bekleyen kaderi açýklarken görülür:
“Þimdi sizin geliþinizin bizim için nasýl da kýyametin ayak sesleri olduðunu anlýyorsunuz deðil mi?Çünkü eðer siz baþaramazsanýz, biz bütün çýplaklýðýyla düþmanýn önünde kalacaðýz.Yok baþarýrsanýz, o zaman bizim gücümüz azalacak, Lothlorien solacak ve Zamanýn gelgitleri onu süpürüp gidecek”
Üç yüzüðün temel gücü zamanýn yýpratýcý etkisini yavaþlatmak olduðuna göre , Galadriel’in sözleri açýkça Tek yüzüðün yok olmasýyla beraber diðerlerinin de gücünün kaybolacaðý anlamýna geliyor.Sauron Tek Yüzük'ü Numenorda kullanmýþ mýydý? Evet, Sauron gönüllü olarak Numenor’a sürgüne gittiðinde Tek Yüzük’ü de yanýnda götürmüþtü. Kötülüðünü Numenorda cezasýný çeker görünümü altýnda gerçekleþtirmekten çok hoþlanmýþtý; ve yüzüðü Ar-Pharazon’un düþüncelerine hükmetmek ve Numenor insanlarýnýn Morgoth’a tapýnmalarýný saðlamak için kullandý.Valinorun onun olduðuna dair telkinleri ve Ar-Pharazon’un kulaðýna fýsýldadýklarý Numenorlularýn isyan etmesine sebep oldu. Fakat Sauron’un kendisi bile bu günahýn cezasýnýn büyüklüðü karþýsýnda þaþýrmýþ ve dehþete kapýlmýþtý: Valar yaratýcýyý çaðýrdý, Iluvatar’ý , ve o denizleri açtý ve Numenor’u yuttu:
“…Edain’den sonsuza dek kurtulduðunu artýk dünyada neler yapabileceðini düþünerek üçüncü kez güldü, neþesinin tam ortasýndayken koltuðu ve tapýnaðý dipsiz derinliðe gömüldü. Ama Sauron , içinde büyük bir kötülüðü geliþtirdiði ve bir daha asla insanoðlunun gözüne hoþ görünmeyeceði bu biçime bürünmüþ olsa da ölümlü bir beden deðildi; ruhu derinliklerden yükseldi, bir gölge, kara bir rüzgar olarak denizin üzerinden geçerek, Orta Dünya’ya , Mordor’a , evine döndü.”
Bazýlarýný kafasý Sauron’un yenilip bir ruha dönüþtükten sonra yüzüðü kendisiyle beraber nasýl Mordor’a geri götürebildiði sorusuna takýlýyor. Tolkien’in bir mektubu bu konuya deðinir:
“’Karanlýk bir rüzgara taþýnmýþ bir garez ruhuna’ dönüþmesine raðmen, þimdi egemenlik gücünün büyük bölümünün baðýmlý olduðu yüzüðü taþýyan bu ruhdan birisinin çekineceðini sanmýyorum.”
Tolkien’in bu konudaki görüþüne katýlmak gerekir, çünkü vücutsuz bir ruh olarak , Mordor’a Tek Yüzük ile beraber Sauron’un geri dönüþünü açýklayacak akla yatkýn baþka bir yol yoktur.Tek Yüzük neden Tom Bombadil'i etkisi altýna almadý?Ya da alamadý? Tom Bombadil Orta-Dünya’da bir bilmecedir; onun ne olduðunu bilmiyoruz ve onun nereden geldiði asla ortaya çýkmadý. Tolkien mektuplarýndan birinde Tom Bombadil’i Yüzüklerin Efendisi’ni yazmayý planlamadan çok önce yarattýðýný ve onu Hobbitlerin Rivendel’e giderken bir macera yaþamalarýný istediði için öyküye dahil ettiðini söyler. Tolkien Tom’u gücün ve egemenliðin doðasýný ortaya koymak için kullandý. Tom temel arzusu SADECE “anlamak” olan bir varlýðý temsil etmektedir. Bu “anlama”yý herhangi bir amaç uðruna kullanmakla ilgilenmez. Bu tür bir güç ve egemenlik onun için tamamen gereksizdir ve onun için ne bir anlamý vardýr ne de üzerinde bir etkisi vardýr:“O farklý bir þekilde kudretlidir: onun hiç korkusu yoktur ve güç yada egemenlik için de hiç arzusu yoktur. O bu gibi þeylerden ancak onun küçük dünyasýnda onu etkilediði derece anlar. O baþka þeylerin bilgisini, onlarýn tarihini ve doðasýný, arzulayan bir ruhu simgeler…ve bu bilgiyi herhangi bir þeyde kullanmakla tamamen alakasýz bir ruhu…”
Ve Elrond’un Divaný’nda:“
“ ‘Gene de haber yollayýp yardýmýný isteyemez miyiz?’ diye sordu Erestor. ‘anlaþýlan Yüzüðe bile hükmü geçiyor.’ ‘Hayýr, tam öyle denemez,’ dedi Gandalf. ‘Yüzüðün onun üzerinde hükmü yok demek daha doðru olur.O kendi kendisinin efendisidir. Fakat Yüzüðü ne deðiþtirebilir , ne de diðerleri üzerindeki gücünü kýrabilir…’”
Yüzük Tom Bombadil’i etkileyemez çünkü o Güç ve Egemenlik konularýnýn tamamen dýþýndadýr; Tolkien Tom’u bir sembol olarak kullanýyor öyle ki “iyi ile kötü” arasýndaki bu büyük mücadele bile varlýðýn tam resminin sadece bir parçasýdýr.
Böylece yazýmýn sonuna gelmiþ bulunmaktayým.Bu yazý için yaklaþýk olarak 3-4 saatimi harcamýþtým.Herhalde beðenmiþsinizdir.
Not:Öyle görünüyor. |
Hoþgeldiniz, Ziyaretçi.Lütfen giriþ yapýn veya kayýt olun.
